Μια νέα (ώριμη;) εποχή

Καλώς σας βρήκα. Είχα καιρό να γράψω. Πολύ καιρό, πέρασαν σχεδόν πέντε χρόνια! Σαν να αφήνεις ένα βιβλίο στην μέση, το στοιβάζεις κάπου τυχαία σε ένα ράφι και το βρίσκεις σε μια μετακόμιση ή σε ένα ξεσκαρτάρισμα. Και θέλεις με μια δίψα να το διαβάσεις από την αρχή. Η ταχύτητα της καθημερινότητας μας βάζει σε έναν άλλον κύκλο ζωής όπου γράφουμε και καταγράφουμε νοητά μέσα σε έναν διαρκή εσωτερικό διάλογο. Κάπου κάπου τον εγκαταλείπουμε και αυτόν!
Τώρα θέλω να γράψω. Πιο ώριμα, ήρεμα και καλοδεχούμενα. Και ταυτόχρονα λέω στον εαυτό μου ότι το γράψιμο χωρίς το βίωμα είναι στεγνό, μια ανακύκλωση ιδεών που τις φτιάχνεις, τις επιβεβαιώνεις και κομπάζεις ότι έχεις δίκιο. Μέσα από το δίκιο δεν μετακινείσαι. Θέλει να μάθεις, να δοκιμάσεις και να αποδοκιμάσεις, να απογοητευτείς και να συγκινηθείς για να "ψηλώσεις". Και μετά να το μοιραστείς.
Δεν είναι τυχαίο που αυτή η ανάγκη με βρίσκει εν μέσω μιας παγόσμιας κρίσης, μιας πανδημίας. Τώρα, περισσότερο από ποτέ εκεί που κρίνονται πολιτικές και ιδεώδη, αποφάσεις και μέτρα εκεί που οι άνθρωποι ζούμε σε μια αβεβαιότητα, υπάρχει πρόσφορο έδαφος για αναστοχασμό.  Αν θέλουμε, αν αισθανόμαστε έτοιμοι και ώριμοι. Τώρα πια ο καθένας αναμετριέται με τον εαυτό του, τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του, χωρίς να γνωρίζει το μέλλον και χωρίς να το περίμενε από το παρελθόν. Τι ανάγκες και τι προτεραιότητες είχαμε; Άραγε "ψηλώνουμε" ατομικά και συλλογικά; Θα το συντηρήσουμε αυτό ή θα το ξεχάσουμε μετά και θα βυθιστούμε πάλι στην ταχύτητα.
Σίγουρα πάντως οι μνήμες θα παγώνουν πάντα σε αυτό το σημείο του χρόνου και θα διηγούμαστε σε μικρούς και μεγάλους τα γεγονότα και τα συναισθήματα. Με ή χωρίς την ουσία τους.
Μια αναμέτρηση είναι και αυτό.
Η ωριμότητα συνδέεται με την ανάληψη ατομικής και συλλογικής ευθύνης, όταν η ελευθερία μας δοκιμάζεται. Αν πράγματι είναι μια νέα ώριμη εποχή, ας την υποδεχτούμε και να μην την στερήσουμε από τους εαυτούς μας και τους επόμενους. Ο πόνος, η απώλεια και το χάος θα μας στοιχίσουν. Θα στοιχίσουν ζωές, σχέσεις, δεδομένα, λόγια και πράξεις. Παράλληλα, θα νιώσουμε τώρα περισσότερο από ποτέ ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή. Και για τον καθένα μας θα είναι το ερώτημα προσωπικό: εσύ πως θέλεις να ζήσεις μέσα σε αυτήν; Πως στέκεσαι ως άνθρωπος;

Εσύ, σε ποια ομάδα ανήκεις;

Φανταστείτε την κάθε ομάδα σαν ένα κομμάτι ενός μεγάλου παζλ που λέγεται κοινωνία. Ομάδα είναι το σύνολο ανθρώπων που τους συνδέει μια αρχή, ιδέα, όνειρο, πράξη ή σκοπός. Μπορεί να είναι πρόσκαιρη ή μόνιμη. Πολυμελής ή λιγομελής. Ετερογενής ή ανομοιογενής. Δια ζώσης ή εξ' απόστασεως. Σχετίζονται με βιοποριστικούς, γνωστικούς, συναισθηματικούς ή άλλους λόγους. Ποτέ δεν γεννιούνται χωρίς αιτία και αποτέλεσμα.

 

Από την στιγμή της γέννησης μας ανήκουμε σε ομαδες όπως αυτή της οικογένειας, του λαού, του πολιτισμού και γεωγραφικού τόπου και επομένως ήδη "παίζουμε" σε κάποιες. Οι πρώτες ομάδες καθορίζουν εν μέρει την επιλογή μας σε επόμενες που θα μπούμε. Και μέσα σε αυτές αλληλεπιδρούμε, μαθαίνουμε, αλλάζουμε, ταυτιζόμαστε, κατανοουμε (ή οχι).

Περί απωθημένων

Η λέξη «απωθημένο» ετυμολογικά προέρχεται από το ρήμα απωθώ (μετοχή του ρήματος), που σημαίνει παρακινώ, απομακρύνω. Όταν αναφερόμαστε στα απωθημένα μάλλον εννοούμε μια παρακίνηση του εαυτού μας να υπερβεί τα προσωπικά του όρια και να ζήσει διαφορετικά την ζωή του ή ένα κομμάτι της, είτε ην απομάκρυνση μιας κατάστασης που έχει παγιωθεί μέσα μας και για να την αλλάξουμε χρειάζεται να βιώσουμε μια διαφορετική κατάσταση, δράση ή συναίσθημα. Τα απωθημένα γίνονται αντικείμενο συζήτησης πολύ συχνά σε παρέες, σεμινάρια, ομάδες, συζητήσεις ειδικών  και μη, μεγάλων και λίγο μεγαλύτερων!. Σίγουρα όλοι έχουμε πει τη  φράση «Έχω αυτό το απωθημένο…..» και οι πιο σίγουροι «Δεν έχω κανένα απωθημένο γιατί τα έχω κάνει όλα στην ζωή μου». 
Είναι στα αλήθεια η ζωή μας και μια συλλογή από απωθημένα ή είναι μια μόδα των τελευταίων χρόνων που μας καλεί να «απελευθερωθούμε»;

Φαντασία εναντίον Φαντασμάτων

Η φαντασία υπάρχει στον άνθρωπο ως ένα εγγενές χάρισμα.

Η φαντασία φέρνει εξέλιξη και γνώση. Όλα γύρω μας υπάρχουν γιατί γεννήθηκαν και προβλήθηκαν πρώτα σε έναν ανθρώπινο νου, που φαντάστηκε ένα καλύτερο αύριο για τον εαυτό του και τον κόσμο. Από τα καθημερινά χρηστικά αντικείμενα που όλοι έχουμε σπίτι μας, μέχρι εκείνα τα εργαλεία που μας βοηθούν να ανακαλύψουμε την ζωή έξω από το δικό μας σύμπαν.

Η φαντασία εμπεριέχει τον κοινωνιοκεντρισμό, μακριά από τον ατομοκεντρισμό. Οτιδήποτε υπάρχει μέσα μας ως ιδέα, εξαπλώνεται και στους γύρω μας.

Η ανθρώπινη φαντασία «τρέχει» και τα δημιουργήματα της είναι διαχρονικά, διαπολιτισμικά, διαγενεακά.

Κάνουμε φανταστικές δοκιμές και μέσα από αυτές γεννιέται το καινούργιο. Θέλει υπομονή και αγάπη για να γίνει πραγματικότητα κάτι που φανταστήκαμε. Σε ότι κι αν κάνει κάποιος και με ό,τι καταπιάνεται. Η αρχή θα γίνει

Γίνομαι καλύτερος άνθρωπος: ένα οδοιπορικό ζωής

'Όταν αποκτούσα την ικανότητα να δω τον κόσμο γύρω μου, οι άνθρωποι τον ερμήνευαν και τον περιέγραφαν με δικές τους λέξεις και πράξεις.

Henri Matisse-Les oiseaux

Ήθελαν να με προστατεύσουν γιατί ήμουν ένα πρώιμο μέλος της κοινωνίας.
Εξερευνούσα αυτά που με ανησυχούσαν με τις αισθήσεις μου αλλά και με τις φωνές των άλλων.
Εμπιστευόμουν το ένστικτό μου, κοιτώντας τον κόσμο από κάτω προς τα πάνω.

Μετά άρχισα να αποζητώ δικές μου ερμηνείες-λίγο πολύ- αναπτύσσοντας αυτές που ήδη υπήρχαν-
καθώς μεγάλωνα ήθελα να κοιτώ τον κόσμο ισότιμα.
Αλλά η ατομική μου ελευθερία πολλές φορές δεν ήταν αρεστή από την κοινωνία,
ήθελα πιο πολύ να αλλάξω εγώ παρά η κοινωνία, κι ας είχα όνειρα για αυτήν.

Μετά θυμήθηκα (το λησμόνησα προς στιγμήν) ότι η αλλαγή δεν κρύβεται στο εξω αλλά στα ενδότερα,
εκεί μπορεί να φυτρώσουν τα πιο δηλητηριώδη φυτά ή και τα πιο όμορφα λουλούδια.
Εκεί μπορείς να βρεις ανθρώπους που είναι συνοδοιπόροι και άλλους που επέλεξαν άλλους δρόμους.
Δεν κατηγορείς κανέναν γιατί οι "άλλες" φωνές συνεχίζουν να χτίζουν τους κόσμους τους.
Είναι αλήθεια δύσκολο να μην τις ακούς ή να τις σιγάσεις.

Και έμαθα ότι, όταν η αγάπη μοιράζεται, πολλαπλασιάζεται.

Σχετίζομαι σημαίνει μεγαλώνω: Η αρχή της επι-κοινωνίας

Οι σχέσεις δεν είναι συνταγές, είναι μοναδικές. Δεν μπορείς να βρεις πανομοιότυπες, όσα κοινά στοιχεία κι αν υπάρχουν μεταξύ τους. Φαντάσου τις σαν τα αστέρια στον ουρανό, υπάρχουν δισεκατομμύρια, άπειρα.. Μπορείς να βρεις κάποιο ίδιο; Αδύνατον. Έτσι είναι και οι σχέσεις, με τα δικά τους στοιχεία, που μόνο οι συσχετιζόμενοι κατανοούν. Οι σχέσεις δεν ανάγονται σε φυσιολογικές και μη φυσιολογικές είναι αυτοδημιούργητες, αυτό-οργανώνονται σε μικρές προσωπικές ιστορίες.  
Σχετίζομαι σημαίνει μεγαλώνω, πλησιάζω πιο κοντά στους ανθρώπους και δοκιμάζω νέα πράγματα, με την ασφάλεια που μου δίνει ο άλλος ότι θα με στηρίξει, αν και όταν πέσω ή πληγωθώ. Σχετίζομαι σημαίνει ότι δεν προσφέρω για να πάρω ή γιατί μου το ζητούν αλλά γιατί νοιάζομαι. Μεγαλώνουμε μόνο όταν σχετιζόμαστε με ανθρώπους που μας φροντίζουν και μας τρέφουν με την αγάπη τους, που χαμογελούν μαζί μας και αφήνουν τα δάκρυα μας να τρέξουν, χωρίς λογοκρισία.
Σχετίζομαι είναι συμμετοχή σε κάτι νέο. Δεν «μου συμβαίνει» μια σχέση αλλά σχετίζομαι με κόπο και επι της ουσίας. Τίποτα δεν θα έπρεπε να είναι τυχαίο στις σχέσεις μας, αν θέλουμε να μεγαλώσουμε.
Σέβομαι την προσωπικότητα του ατόμου ή των ατόμων που δημιουργώ σχέση χωρίς να θέλω να την αλλάξω με βία. Γιατί αν επιδιώξω να γίνει αυτό, θα μείνω με το παράπονο! 
Παραδίδω τον εαυτό μου στον άλλον χωρίς φόβο και πάθος. 
Αναδύομαι μέσα από την σχέση μας γιατί υπάρχει ελευθερία. Δεν είμαστε αλυσοδεμένοι αλλά περπατάμε παράλληλα.
Ψάχνω την αλήθεια και δεν κρύβομαι πίσω από ψεύτικα ή αμήχανα λόγια.                               Προκαλώ τα όρια του εαυτού μου και του άλλου. Η αυτογνωσία κερδίζεται με τόλμη και θάρρος. 
Στις σχέσεις που μας μεγαλώνουν η απόσταση μικραίνει και οι αγκαλιές γίνονται βαθιές.
Σχετίζομαι σημαίνει μεγαλώνω, γιατί με ένα μόνο κοίταγμα ή νεύμα του άλλου νιώθω δυνατός. Γιατί μπορώ να επιστρέψω με ασφάλεια σε άλλες σχέσεις που με πλήγωσαν, μπαίνοντας από άλλη πόρτα.
Σχετίζομαι σημαίνει επικοινωνώ, βρίσκω στα πιο δύσκολα σημεία γέφυρες συνεννόησης και δεν παραιτούμαι από το να κατανοήσω τον άλλον. Μπορώ να σιωπώ, γνωρίζοντας ότι ο άλλος πίσω από αυτήν την σιωπή διαβάζει τα λόγια μου και όχι τον θυμό μου.
 Οι «περί ανέμων και υδάτων» σχέσεις μας κάνουν πιο μικρούς, μικρόψυχους. Είναι «τυχαίες» συναντήσεις στον δρόμο μας που δεν χρειάζεται να επιμείνουμε ή να παραμείνουμε. Σε αυτές το τίμημα της αποτυχίας ή της απόρριψης είναι ασήμαντο.  Είναι σχέσεις που υπάγονται αυστηρά και μόνο σε κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς και καταπίεσης.  

Όταν υπάρχουν αυθεντικές σχέσεις μεγαλώνουμε όλοι μαζί και χτίζουμε μη ευάλωτες κοινωνίες. Κοινωνίες ανεκτικές και ανοιχτές. Εκεί όπου υπάρχουν όμορφες σχέσεις και οι άνθρωποι μεγαλώνουν, οι κοινωνίες αναπτύσσονται, δηλαδή «γεννούν» ανθρώπους που δεν γυρνούν την πλάτη ο ένας στον άλλον αλλά κοιτάζονται κατάματα.
Μεγαλώνω σημαίνει αισθάνομαι υπεύθυνος για αυτό που δημιουργώ και καταβάλλω προσπάθειες να το διατηρήσω. Σημαίνει ότι κοιτάζω τον κόσμο όχι με όρους καλού ή κακού, αλλά με όρους δυνατοτήτων και αξιών.   

*02/06/2015
Καλυψώ Τόττη 
για την  Εναλλακική δράση