Η κουλτούρα της αποπροσωποποίησης. Υ.Γ. Τι τρέχει με την μετριότητα;

Μπορούμε, δυστυχώς, να μιλάμε και να βλέπουμε γύρω μας τύπους ανθρώπων παρά ανθρώπους με τύπο. Ναι, μάλιστα, κυκλοφορούμε σε κουτάκια προκάτ, χωρίς καμία ελευθερία και αυτοδυναμία. Δεχτήκαμε να μπούμε χωρίς καμία αντίρρηση σε αυτά τα κουτάκια- αβίαστα τα αναπαράγουμε στις επόμενες γενιές. Και έτσι φτάσαμε σε μια κουλτούρα αποπροσωποποίησης, όπου δεν είναι σημαντικό ποιος είσαι αλλά τι κάνεις και με ποιον τρόπο το πετυχαίνεις. Όπου δεν έχει σημασία τι νιώθεις και τι σκέφτεσαι αλλά πόσο ομοιάζεις με τους άλλους. Φαίνεται είναι πιο εύκολο να ακολουθείς πιστά τις οδηγίες χρήσης: «πώς να είσαι ο πιο έξυπνος, όμορφος, επιτυχημένος, ευτυχισμένος, δυνατός, έξυπνος, πνευματώδης….», παρά να αποτινάξεις αυτές τις ενοχικές απόψεις που συμπιέζουν συναισθήματα, πεποιθήσεις και σκέψεις. Αν μη τι άλλο είναι λιγότερο επίπονο και χρονοβόρο όταν η προσωπική ιστορία του καθενός μας μπαίνει κάτω από το χαλί μιας επίπεδης κουλτούρας, παρά όταν αναδύεται.

Ενάντια στα ποιητικά λόγια του Καβάφη, σήμερα ταξιδεύουμε με γρήγορους ρυθμούς χωρίς να αντιλαμβανόμαστε γύρω μας ανθρώπους, πράγματα και καταστάσεις. Κοιτάμε μόνο να φτάσουμε εκεί που πάνε και οι άλλοι, σε έναν προορισμό που μπορεί να μην έχουμε επιλέξει.

 Όλα λαμβάνουν χώρα σε έναν υπερθετικό βαθμό, λες και η ζωή μας είναι ένας αέναος αγώνας δρόμου με νικητές και νικημένους. Νικητής θα αναδειχθεί αυτός που πεισματικά θα απαρνηθεί την μοναδικότητα του και θα γίνει η πιστή και συνάμα κακή αντιγραφή των άλλων.

Το παρελθόν ανήκει στο μέλλον

Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (1564-1616) είπε: " Ό,τι είναι παρελθόν, είναι πρόλογος". Είναι πρόλογος για αυτά που θα συμβούν, για αυτά που ο κάθε άνθρωπος μπορεί να είναι, να σκεφτεί ή να νιώσει. Δεν μπορείς να αλλάξεις αυτά που έχουν ήδη γίνει πραγματικότητα αλλά μπορείς να αλλάξεις την σημασία που της δίνεις. Δεν μιλάμε για μια αξιολογητική κλίμακα "καλού-κακού"  αλλά για την ευτυχή συγκυρία να θυμόμαστε και να αναφερόμαστε στο παρελθόν, σαν μια διαδικασία κάθαρσης. Μια συνειδητή προσπάθεια να ολοκληρώσουμε τον εαυτό μας σε παρόν και μέλλον. Γράφουμε την προσωπική μας ιστορία, επιλέγοντας σταθμούς του παρελθόντος.

Salvador Dali:Christ of Saint John of the Cross (1951)

Το παρελθόν ανήκει στο μέλλον, ως πάτημα και οχι ως εμπόδιο, γιατί τότε στερεί την ελευθερία μας. Είναι πάτημα όταν μπορούμε να δούμε μέσα σε αυτο τις άλλες πτυχές του εαυτού μας που έχουν ξεθωριάσει. Ω τι ευτυχία για τον άνθρωπο!-Ποιος άλλο ον έχει αυτή την δυνατότητα;

Το παρελθόν είναι ένα μονοπάτι γνωστό, που είτε θα το επιλέξουμε για ακόμη μια φορά για μια δήθεν ασφάλεια, είτε όχι. Με φόβο αλλά και πάθος.
Το παρελθόν είναι σαν μια σχολική τσάντα γεμάτη βιβλία,

Εγώ και ο σκύλος μου, ο σκύλος μου και εγώ: Μια ισότιμη σχέση συμβίωσης και συμφιλίωσης με τα ζώα

Η συμβίωση με έναν σκύλο δεν είναι ακόμα μια επένδυση στον κόσμο των υλικών αγαθών. Είναι μια σχέση, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, που χτίζεται με υπομονή και σε βάθος χρόνου μέσα από κοινές εμπειρίες, βιώματα και συναισθήματα.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο η επιλογή ενός σκύλου είναι σημαντικό να συνδέεται με την προσωπικότητα του καθενός, ώστε η «συγκατοίκηση» να είναι υγιής και με όσο το δυνατόν λιγότερα προβλήματα.

Η συμβίωση με έναν σκύλο (ή και περισσότερα ζώα!) έχει πολλές θετικές πλευρές που αφορούν την ψυχική, νοητική και σωματική κατάσταση του ανθρώπου όπως:

Ο σκύλος είναι ένας πάρα πολύ καλός ακροατής και μπορεί να αφουγκραστεί τα συναισθήματα μας. Μάλιστα, αυτό που συμβαίνει είναι ό,τι έχει την τρομερή ικανότητα να συναισθάνεται, να συμπονάει και να χαίρεται με την χαρά μας. 

Αυξάνει την ένταση των θετικών μας συναισθημάτων, όπως την ευγνωμοσύνη, την ευτυχία, την ανακούφιση, την αποδοχή και την αισιοδοξία.

Το "κακό" ως κοινωνική επιλογή

Όταν ήμουν μικρό παιδί με τρόμαζαν οι ιστορίες με κακούς και μπαμπούλες. Τώρα πια δεν με ενοχλούν διόλου αυτές οι τρομακτικές αφηγήσεις αλλά με θορυβούν τα μικρά και μεγάλα κακά που κάνουν οι άνθρωποι εναντίον του εαυτού τους, των άλλων και του περιβάλλοντος -φυσικό και κοινωνικό.
Τι μπορούμε, όμως, να ορίσουμε ως κακό; Ως κακό-και χρησιμοποιώ συμβολικά τη συγκεκριμένη λέξη- ορίζω "μια σκέψη, δράση ή συναίσθημα που μπλοκάρει την πλήρη λειτουργία του ανθρώπου και παρεμποδίζει την ολιστική του ανάπτυξη (σωματική, ψυχική, πνευματική, κοινωνική). Με άλλα λόγια, κάθε μορφή κακού-όπως η ζήλια, ο θυμός, το μίσος και η μισαλλοδοξία, ο ρατσισμός, η κοροϊδία, το ξύλο, ο φόνος- αναφέρεται στην ύστερη προσπαθεια του ατόμου να προσαρμοστεί σε αυτά που συμβαίνουν γύρω του αλλά με έναν τρόπο περισσότερο καθηλωτικό και σίγουρα τραυματικό. Ένας άνθρωπος ή μια ομάδα ανθρώπων γίνεται φορέας όλων αυτών που εμείς εξοστρακίζουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας, δηλαδή των κακών, χωρίς βέβαια να αναγνωρίζουμε και τη δική μας συμβολή. Ως αποτέλεσμα της συμβίωσης και της αλληλεπιδρασης. Τα πράγματα επομένως δεν μπορεί να είναι μονόδρομα, εξίσου και η φύση του κακού.
Δεν μιλώ, φυσικά, για την αέναη μάχη του καλού ή του κακού,

Ο Σύγχρονος Εαυτός στο πραγματικό και διαδικτυακό Περιβάλλον

Ο σύγχρονος άνθρωπος ζει, σκέφτεται, εργάζεται και σχετίζεται σε δυο παράλληλους αλλά και διαφορετικούς κόσμους, τον πραγματικό και τον εικονικό. Ο πρώτος προέρχεται αβίαστα από το βιολογικό κομμάτι της ύπαρξης του ατόμου, ενώ ο δεύτερος πλαισιώνεται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το ευρύτερο διαδικτυακό περιβάλλον. Εφόσον ο "εικονικός" εαυτός διαφοροποιείται συνειδητά από τον πραγματικό, o χρήστης έχει αίσθηση του ελέγχου και αυτοπροσδιορίζεται μέσα από τα ποικίλα ερεθίσματα, συνθήκες και τις σχέσεις με τα άλλα άτομα στην ζωή του. Σε αυτήν την περίπτωση το αίσθημα της ευτυχίας δεν διαμορφώνεται κάτω από συγκριτικά πλαίσια (Osho), δηλαδή με μια φράση "εάν οι άλλοι είναι δυστυχισμένοι τότε εγώ είμαι περισσότερο ευτυχισμένος γιατί νιώθω ανώτερος από αυτούς, την συγκεκριμένη χρονική στιγμή". Η σύγκριση ούτως ή άλλως συμβαίνει στον πραγματικό κόσμο,αλλά ενισχύεται μέσα στο διαδικτυακό περιβάλλον και ειδικότερα εκεί που η εικονική ανθρώπινη παρουσία είναι πιο εμφανής (facebook, twitter, instagram), λόγω της ανάρτησης φωτογραφιών και της κοινοποίησης των δραστηριοτήτων από την καθημερινότητα. Για τα άτομα που το εικονικό περιβάλλον επιδρά στο πραγματικό έχουν την τάση να αξιολογούν αρνητικά τον εαυτό τους και την ποιότητα ζωής τους (κοινωνική, ερωτική) ενώ εκτιμούν ότι οι άλλοι είναι πιο ικανοποιημένοι και ευτυχισμένοι, άρα ανώτεροι από αυτούς.

Ο έρωτας μέσα στην εξάρτηση

Η εξάρτηση (ναρκωτικές ουσίες, αλκόολ, τυχερά παιχνίδια) γεννά δυσκολίες στο άτομο, σε φυσιολογικό, κοινωνικό, γνωστικό και συναισθηματικό επίπεδο, τα οποία βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση.

Το άτομο κινείται γύρω από τον άξονα της ίδιας της εξάρτησης και του φαύλου κύκλου των αιτιών και της αδυναμίας ανέρευσης διεξόδου, ενώ παράλληλα γίνεται περισσότερο εσωστρεφής, ως αποτέλεσμα του φόβου και της μαθημένης αβοηθησίας.

Οι διαπροσωπικές σχέσεις του εξαρτημένου ατόμου κρίνονται δυσλειτουργικές γιατί το ίδιο το άτομο δεν είναι σε θέση να τις διαχειριστεί και να αφεθεί ως ένας πραγματικός και πλήρης εαυτός.

Αδυνατεί να αναγνωρίσει τα συναισθήματα του ή τα αγνοεί ενώ αδιαφορεί για τις διαπροσωπικές αξίες, τις αρχές και τους κανόνες που διέπουν τις ανθρώπινες σχέσεις.

Αυτό συμβαίνει γιατί οι ανάγκες και οι επιθυμίες του καθοδηγούνται από την ίδια την εξάρτηση και τις συνέπειες της και όχι από την αυθεντική ύπαρξη. Σε μια αντίθετη περίπτωση, τα άτομα που σχετίζονται με ένα υγιές τρόπο, έχουν οριοθετήσει τους εαυτούς τους, σέβονται και εκτιμούν ο ένας τον άλλον και έχουν μια ανοιχτή επικοινωνία. Η ένταση και ο θυμός δεν βιώνονται ως απειλητικά μηνύματα για την ύπαρξη τους αλλά ως μέρος των σχέσεων υπο διαπραγμάτευση.